شناسایی مولفه‌های صلاحیت‌های آموزشی و حرفه ای اعضای هیات علمی در نظام آموزش عالی کشور با رویکرد فراترکیب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 گروه علوم تربیتی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل ایران

3 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

4 استاد گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

چکیده

هدف: منابع انسانی هر سازمان مهم­ترین و باارزش­ترین عامل حیات آن است که بر تمامی ابعاد سازمان اثر دارد. اصلی­ترین منابع انسانی دانشگاه­های کشور، اعضای هیات علمی هستند و میزان صلاحیت آنان بر کیفیت فرایند آموزش اثرگذار است لذا هدف پژوهش حاضر، شناسایی مولفه­های توسعه صلاحیت های آموزشی و حرفه ای اعضای هیات علمی در نظام آموزش عالی کشور بود.
روش‌شناسی: رویکرد این پژوهش کیفی و با استفاده از روش فراترکیب هفت مرحله­ای سندلوسکی و باروسو انجام شد. میدان پژوهش شامل، کلیه تحقیقات فارسی چاپ شده در حوزه صلاحیت های آموزشی و حرفه ای اعضای هیات علمی در بین سال­های 1390 تا 1403 می­باشد. اطلاعات بدست آمده با استفاده از روش نمونه­گیری هدفمند بررسی شد که در نهایت 27 پژوهش که از معیارهای ورود به مطالعه برخوردار بودند با استفاده از روش تحلیل مضمون تجزیه و تحلیل شدند. پایایی کدگذاری­ها با استفاده از ضریب توافق کاپا در نرم افزار spss و با مقدار 78/0 تایید شد.
یافته‌ها: بر اساس نتایج تحلیل داده­ها برای جمع آوری داده­ها 122 کد باز شناسایی شد که در 7 مضمون اصلی و 21 مضمون فرعی دسته­بندی شدند که عبارتند از: مهارت­های آموزشی؛ مهارت­های پژوهشی؛ مهارت های ارتباطی و فناوری؛ ویژگی های فردی؛ مهارت های رهبری و مدیریتی؛ اخلاق حرفه ای و صلاحیت های آموزشی
نتیجه‌گیری و پیشنهادها:  با عنایت به یافته­های پژوهش حاضر، با تشکیل شورای توسعه صلاحیت حرفه­ای در معاونت آموزشی و پژوهشی دانشگاه، برگزاری کارگاه­ها، همایش­ها و نشست­های تخصصی پیرامون توسعه صلاحیت آموزشی و حرفه­ای در دانشگاه و تولید محتوای متعدد آموزشی در زمینه صلاحیت آموزشی و حرفه­ای در سامانه­های دانشگاه جهت استفاده اعضای هیات علمی، می­توان زمینه اجرایی هرچه بهتر این مولفه­ها را فراهم آورد.
نوآوری واصالت: این پژوهش یکی از اولین پژوهش‌هایی است که به‌صورت جامع و گسترده به شناسایی مولفه­های توسعه صلاحیت های آموزشی و حرفه ای اعضای هیات علمی در نظام آموزش عالی کشور از طریق سنتز مطالعات انجام‌شده، پرداخته است و  بینش جدید، جامع، دقیق و ارزشمندی ارائه نموده که می‌تواند در رشد صلاحیت های آموزشی و حرفه ای اعضای هیات علمی در نظام آموزش عالی کشور مؤثر باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Identification of Components of Educational and Professional Competencies of Faculty Members in the Higher Education System of the Country with a Meta-Synthesis Approach

نویسندگان [English]

  • samireh mortazavi kiasari 1
  • mahdi moeini kia 2
  • Taghi Akbari 3
  • Adel Zahed Babolan 4
1 PhD Student in Educational Management, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran
2 , Department of Educational Sciences, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran
3 Associate Professor, Department of Educational Sciences, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran
4 , Professor, Department of Educational Sciences, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran.
چکیده [English]

Aim: Human resources are the most critical and valuable asset of any organization, influencing all aspects of its operations. In universities, faculty members represent the primary human resource, and their competence significantly impacts the quality of the educational process. This study aims to identify the components necessary for enhancing the educational and professional qualifications of faculty members within the higher education system of the country.
Methodology: This qualitative research utilized the seven-step meta-synthesis method developed by Sandelowski and Barroso. The study focused on all Persian research published on the educational and professional qualifications of faculty members between 2011 and 2024. Data was gathered through purposive sampling, resulting in the analysis of 27 studies that met the inclusion criteria. The reliability of the coding process was confirmed using the Kappa agreement coefficient in SPSS software, yielding a value of 0.78.
Results: Based on the results of data analysis, 122 open codes were identified for data collection, which were categorized into 7 main themes and 21 sub-themes, including: educational skills; research skills; communication and technology skills; personal characteristics; leadership and management skills; professional ethics and educational competencies.
Conclusions and suggestions: Based on the study’s findings, it is recommended to establish a Professional Competence Development Council within the university’s Vice-Chancellor for Education and Research. This council would organize workshops and conferences, as well as create educational materials to enhance faculty members’ professional competence, thereby fostering an effective implementation environment for development initiatives.
Innovation and originality: This research is one of the first comprehensive studies to identify the components necessary for developing the educational and professional qualifications of faculty members in the country’s higher education system through a synthesis of existing studies. It offers new, valuable insights that can significantly contribute to enhancing the qualifications of faculty members in this system.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Professional competency
  • educational competency
  • faculty members
  • higher education
  • meta-synthesis