میزان سازگاری دانشجویان با محیط دانشگاه با تأکید بر نقش برنامه‎ریزی آموزشی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری

چکیده

نظر به اهمیت سازگاری دانشجویان با محیط دانشگاه و تأثیر آن بر ماندگاری و موفقیت تحصیلی آنان در نظام آموزش عالی کشور، این پژوهش به بررسی میزان سازگاری دانشجویان با محیط دانشگاهی پرداخته است. پژوهش حاضر، توصیفی، از نوع پیمایشی است. جامعه آماری، شامل کلیه دانشجویان مشغول به تحصیل در یکی از واحدهای دانشگاهی استان مازندران می‌باشد. از میان جامعه مذکور، به روش تصادفی طبقه‎ای بر حسب واحد دانشگاهی، 386 دانشجو به عنوان نمونه انتخاب شدند. داده‎ها از طریق پرسش‎نامه سازگاری دانشجویان با محیط دانشگاه (SACQ)، متشکل از چهارده مؤلفه در چهار بعد سازگاری آموزشی، سازگاری اجتماعی، سازگاری فردی- عاطفی، و دلبستگی دانشجویان به دانشگاه، جمع­آوری شد. تحلیل داده‎ها با استفاده از آزمون تی تک نمونه‎ای و تی گروه‎های مستقل انجام شد. یافته‎ها حاکی از آن بود که از بین مؤلفه‎های چهارده‎گانه، بجز مؤلفه عملکرد که در حد متوسط قرار داشت و مؤلفه سازگاری روانی که دارای میانگینی کمتر از متوسط نظری بود؛ دوازده مؤلفه دیگر دارای میانگینی بالاتر از سطح میانگین نظری بودند. هم‎چنین یافته‎ها حاکی از آن بود که میزان سازگاری دانشجویان با محیط دانشگاه بر اساس جنسیت دانشجویان تفاوت معناداری نداشت، ولی بر اساس علاقه به رشته تحصیلی و بر حسب نگرانی در مورد هزینه‎های زندگی دارای تفاوت معناداری بود. از نتایج این پژوهش می‎توان نتیجه گرفت که بعضی از دانشجویان به راحتی از عهده چالش‎های ناشی از ورود به دانشگاه برنمی‎آیند و لازم است تا با برنامه‎ریزی صحیح، این دسته از دانشجویان شناسایی و با ارایه خدمات مشاوره‎ای تخصصی و برنامه‎های مداخله‎ای آموزشی در رفع این مشکل به آنها یاری رساند.

کلیدواژه‌ها


امان الهی‎فرد، عباس؛ عطاری، یوسفعلی و خجسته‎مهر، رضا. (1388). بررسی رابطه عملکرد خانواده و جو روانی- اجتماعی کلاس با ناسازگاری در بین دانش‎آموزان سال اول دبیرستان شهر اهواز. فصلنامه تازهها و پژوهشهای مشاوره، 8(30)، 82-61.

روشنایی، مهرناز. (1389). تأثیر عوامل فردی و خانوادگی بر سازگاری دانشجویان با محیط دانشگاه. پژوهش و برنامهریزی در آموزش عالی، 16(1)، 43-19.

زارعی، حیدرعلی؛ میرهاشمی، مالک و پاشا شریفی، حسن. (1391). ارتباط سبک های تفکر با سازگاری تحصیلی در دانشجویان پرستاری. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، 12(3)، 166-160.

فرحبخش، کیومرث. (1390). تهیه آزمون سازگاری دانشجویان (اسد)، و تعیین پایایی، روایی و تعیین هنجار آن. اندازهگیری تربیتی، 6(2)، 23-45.

محسن‎پور، بهرام. (1390). مبانی برنامه‎ریزی آموزشی ، سمت.

میکائیلی منیع، فرزانه. (1389). رابطه سبک‎های هویت، تعهد هویت و جنسیت با سازگاری دانشجویان با دانشگاه. مطالعات روانشناختی، 6(2)، 51-74.

نوری، ربابه. (1389). خانواده و دانشجو. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

Abdullah, M. Ch., Elias, H., Mahyuddin, R., & Uli, J. (2009). Adjustment amongst first year students in a Malaysian University. European Journal of Social Sciences, 8(3), 496-505.

Achieve. (2010). Closing the expectations gap, 2010: Fifth annual 50-state progress report on the alignment of high school policies with the demands of college and careers. Washington, DC: Author. Retrieved from http://www.achieve.org/files/AchieveClosing the ExpectationsGap2010.pdf

ACT, Inc. (2002, November 15). College graduation rates steady despite increase in enrollment. Retrieved from http://www.act.org

Al-Sharideh, K. A., & Goe, W. R. (1998). Ethnic communities within the university: An examination of factors influencing the personal adjustment of international students. Research in Higher Education, 39(6), 699-725

Backhaus, A. L. (2009). The college experience: Exploring the relationships among student socioeconomic background, experiences of classism, and adjustment to college. A Dissertation Presented to the Faculty of the Graduate College at the University of Nebraska in Partial Fulfillment of Requirements for the Degree of Doctor of Philosophy.

Baker, R., & Siryk, B. (1999). The SACQ student adaptation to college questionnaire manual. Los Angeles: Western Psychological Services.

Bettencourt, B. A., Charlton, K., Eubanks, J., Kernahan, C., & Fuller, B. (1999). Development of collective self-esteem among students: Predicting adjustment to college. Basic and Applied Social Psychology, 21, 213-222.

Birnie-Lefcovitch, S. J. (1997). Adaptation during the transition from high school to university: An examination of selected person, environment and transition perception variables. Doctoral dissertation, Wilfrid Laurier University, 1997. Dissertation Abstracts International, 58, 3435A.

Chickering, A., & Reisser, L. (1993). Education and identity (2nd Ed.). San Francisco: Jossey-Bass.

Choi, K-H. (2000). Psychological separation-individuation and college adjustment among Korean-American students: The role of collectivism-individualism. Unpublished doctoral dissertation, Loyola University of Chicago, Chicago.

Clinciu, A. I., & Cazan, A-M. (2014). Academic adjustment questionnaire for the university students. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 127, 655-660.

Downey, V. P. (2005). An exploration of the adjustment processes of freshmen student-athletes and non-athlete students. Dissertation submitted to the School of Physical Education at West Virginia University in partial fulfillment of the requirements for the degree of Doctor of Education in Physical Education.

Dyson, R., & Renk, K. (2006). Freshmen adaptation to university life: Depressive symptoms, stress, and coping. Journal of Clinical Psychology, 62(10), 1231-1244.

Gerdes, H., & Mallinckrodt, B. (1994). Emotional, social, and academic adjustment of college students: a longitudinal study of retention. Journal of Counseling & Development, 72 (3), 281-288.

Holmstrom, L., Karp, D., & Gray, P. (2002). Why laundry, not Hegel? Social class, transition to college, and pathways to adulthood. Symbolic Interaction, 25(4), 437-462.

Kalsner-Silver, L. (2000). Adjustment in a multicultural undergraduate population: Attachment 413 quality, ethnic identity, and separation-individuation. Doctoral dissertation, Rutgers University and University of Medicine and Dentistry of New Jersey, 2000. Dissertation Abstracts International, 61, 1290A.

Medalie, J. (1981). The college years as a mini-life cycle: Developmental tasks and adaptive options. Journal of the American College Health Association, 30, 75-79.

Milem, J. Y., & Berger, J. (1997). A modified model of college student persistence: Exploring relationship between Astin’s theory of involvement and Tinto’s theory of student departure. Journal of College Student Development, 38(4), 387-400.

National Center for Public Policy and Higher Education & Southern Regional Education Board. (2010). Beyond the rhetoric: Improving college readiness through coherent state policy. Retrieved from http://www.highereducation.org/reports/college_readiness/focus. Shtml

Nikfal Azar, N., & Hamideh Reshadatjoo, H. (2015). Adjustment amongst first year students in an Iranian University. Gazi Univertesi Gazi Egitim Fakultesi Dergisi, 4(4).

Parker, J. D. A., Summerfeldt, L. J., Hogan, M. J., & Majeski, S. A. (2004). Emotional intelligence and academic success: Examining the transition from high school to university. Personality and Individual Differences, 36(1), 163-173.

Perry, R. P., Hladkyj, S., Pekrun, R. H., & Pelletier, S. T. (2001). Academic control in the achievement of college students: A longitudinal field study. Journal of Educational Psychology, 93(4), 776-789.

Ramsay, S., Jones, E., & Barker, M. (2007). Relationship between adjustment and support types: Young and mature-age local and international first year university students. Higher Education, 54, 247-265.

Simmons, S. (2008). Adaptation to college and individuationattachment: A review of first year students in contemporary Ireland. Dissertation of School of Social Sciences and Law, Dublin Institute of Technology.

Smith, T., & Renk, K. (2007). Predictors of academic-related stress in college students: An examination of coping, social support, parenting, and anxiety. NASPA Journal, 44(3), 405-431.

Speer Schmidt, C. (2005). An exploration into first generation adult student adaptation to college. Dissertation Submitted in Partial Fulfillment of the Requirements for the degree Doctor of Philosophy, Department of Educational Leadership College of Education, Kansas State University, Manhattan, Kansas.

Taylor, M. A., & Pastor D. A. (2005). Adjustment to College as a Predictor of First-Year Retention. Paper presented at the annual meeting of the Association of Institutional Research, May 2005, San Diego, CA.

Tinto, V. (1996). Reconstructing the first year of college. Planning for Higher Education, 25(1), 1-6.

University of Wisconsin–La Crosse. (2000). Residence Life Program [Brochure]. La Crosse, WI: Author

Wintre, M. G., & Bowers, C. D. (2007). Predictors of persistence to graduation: Extending a model and data on the transition to university model. Canadian Journal of Behavioural Science, 39(3), 220-234.