مقایسه ای بین عملکردتحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشد براساس نحوۀ ورود استعداد درخشان و آزمون « » سراسر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

هدف کلی این پژوهش مقایسه عملکرد تحصیلی پذیرفته شدگان دوره های کارشناسی ارشد براساس نوع
ورود)استعداد درخشان و آزمون سراسری( در دو دانشکده مدیریت و روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه
تهران بود. روش پژوهش توصیفی پیمایشی بود - . جامعۀ آماری پژوهش حاضرر شرام 113 نفرر از
دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد دانشکده روانشناسی و علروم تربیتری و 101 نفرر از دانشرجویان
کارشناسیارشد دانشکده مدیریت بود؛ که با توجه به تعداد اندک آنها همگی مورد پژوهش قرار گرفتند.
برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. برای تجزیه و تحلیر اطلاعرات از
آزمون های مان ویتنی، کروسکال والیس، و ضریب همبستگی اسپیرمن استفاده شده است. نتایج حاص
از پژوهش نشان داد که بین عملکرد تحصیلی و نوع پذیرش )استعداد درخشان و آزمون سراسری( در
جنسیت های مختلف، تفاوت معناداری وجود دارد؛ ولی بین عملکرد تحصیلی و دانشکده مح تحصی ،
سن و رشته تحصیلی دانشجویان، تفاوت معناداری وجود ندارد.

کلیدواژه‌ها

آموزش و پرورش، و یا بهطور خاص، آموزش عالی مسریری بررای توانمنرد سرازی افرراد و
توسعه کشورها است )آلتاباچ و سرالمی 1 2311 ( . لرذا یکری از شراخص هرای توسرعه انسرانی ،
دسترسی مردم به آموزش، اعم از آموزش عمومی و آموزش عالی است. دسترسری بره آمروزش
عالی با شاخصهای مختلفی سنجیده می شود، که از جمله آنها میتروان بره ضرریب پوشرش
تحصرریلی در کرر جمعیررت و تعررداد دانشررجو در یرر صررد هررزار نفرجمعیررت اشرراره کرررد
.) )توفیقی، 1322
از سوی دیگر ، اقتصاد دانش و توسعه اجتماعی تغییرات جدید و سرریعی را در برازار کرار
فکری ایجاد کرده است )آرتوشینا و ترویان 2 2331 (. و خلرق دانرش بره عنروان منبرع رشرد و ،
شکوفایی جایگزین مالکیت داراییهای سرمایه ای و بهره وری نیروی کار شده است.خلق دانرش
نیازمند شبکه ای از پژوهشگران فعال و پیگیر دارد )آلتاباچ و سالمی 3 2311 (. لذا کرنش گرران ،
اصلی اقتصاد دانش را نیروهای انسانی برخوردار از دانرش، مهرارت برا و یرا بره عبرارت دیگرر
سرمایه های انسانی تشکی می دهند. از این رو یکی از سیاست هرای اصرلی کشرورهای توسرعه
یافته در سال های گذشته افزایش دسترسی به آموزش عالی و همگانی کردن آن بوده است. در
این میان، توسعه دورههای تحصیلات تکمیلی بهعنوان یکی از این سیاست ها، عرلاوه برر تر أمین
منابع انسانی مورد نیاز، چرر هرای پژوهشر ی یر کشرور را نیرز بره حرکرت در خواهرد آورد
.) )توفیقی، 1322
اهمیت تحصیلات تکمیلی در شک دادن بره سرنوشرت علمری، اقتصرادی و اجتمراعی و
فرهنگی کشورها بر کسری پوشریده نیسرت و وضرعیت کمری و کیفری تحصریلات تکمیلری از
مهمترین شاخص های توسعۀ علمی، اجتماعی، اقتصادی، و فرهنگی در هر کشور اسرت )ملر ،
1321 (. پس از انقلاب سال 1357 ،گسترش دورههای تحصیلات تکمیلی بهمنظور کام کردن
چرخۀ آموزش عالی در کشور به یکی از بحثانگیزترین مسائ آموزش عالی کشور مبدل شرد.
این امر هم از لحاظ تأمین کادر آموزشی و پژوهشی دانشگاه ها و مراکرز پژوهشری و هرم بر ه-
منظور تأمین نیروی متخصص سازمان های دولتی، صنعتی و کشاورزی، بسریار برا اهمیرت برود
.) )مل ، 1321
1. Altabach & Salmi,2011:xiv
2. Artyushina and Troyan,2009:219
3. Altabach & Salmi,2011:xiv
دوفصلنامه مطالعات برنامه ریزی آموزشی / دوره چهارم/ شماره 8 / پاییز و زمستان 0931
060
آموزش عالی، همواره با مشکلاتی در زمینه محدودیت های آموزش و پژوهش روبه رو بروده
است و تحقق اهداف ازپیش تعیین شده ترا حرد زیرادی بسرتگی مسرتقیم بره میرزان موفقیرت
دانشجویان، بالخص دانشجویان تحصیلات تکمیلی دارد)شریفیان، 1323 (. لذا پذیرش و آموزش
دانشجو در مقاطع تحصیلات تکمیلی از طریق مراکز آمروزش عرالی مسرتلزم وجرود معیارهرا و
قوانین و ضوابطی جهت گزینش دانشجویان مستعد برای ورود به این مقاطع است.
گزینش دانشجو برای ورود به دانشگاه در کشورهایی مانند کشور ما که با انفجارجمعیت و
تشکی هر مسنی نامتعادل از ی سو و محدودیت تعداد دانشگاه ها و مؤسسات عرالی از سروی
.) دیگر روبهروست، بهصورت مشک اجتماعی بزرگی بروز کرده است )فرج الهی و فیروزفر، 1325
از طرفی نحوه پذیرش دانشجو در مقاطع مختلف کارشناسری، کارشناسری ارشرد و دکترری، در
دانشگاه های کشور موجب شده است تا دیدگاه های متفاوتی در این مورد ارائه شود. بررسی هرای
صورت گرفته بر روی نحوۀ گزینش دانشجویان در نظام های آموزش عالی کشرورهای مختلرف،
مؤید آن است که آن ها از شیوههای مختلفی برای پذیرش دانشجو استفاده می کننرد. بر هطرور
مثال در کشوری نظیرکره جنوبی، برای ورود به مقطرع کارشناسری، دارا برودن مردرک دیرپلم
دبیرستان و گذراندن موفقیت آمیز امتحانات ورودی هر دانشگاهی برای داوطلرب الزامری اسرت .
ولی برای ورود به مقطع کارشناسی ارشد، دارندگان مدرک کارشناسی در صورت داشتن حداق
معدل سه، یا B می توانند در آزمون های دوره کارشناسیارشد شرکت کننرد )حیردری عبردی،
.)1323
لذا متولیان و برنامه ریزان حوزه آموزش عالی کشور نیز همسو و هماهنگ با نهضت تحول
خواهی کشور و بهره مندی از فرصت های پیش آمده، در راستای ارتقای کیفیرت، لرزوم برازنگری
آئین نامه ها، ضرواب و مقرررات آموزشری را جهرت پرذیرش و آمروزش دانشرجویان در مقراطع
تحصیلات تکمیلی درصدر اولویت های کاری خود قراردادند. یکی از این بازنگری های انجام شده
در شیوۀ پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد بوده است.که هردف از تردوین آئرین نامره
دوره های کارشناسی ارشد، تقویت و توسعه دوره های تحصیلات تکمیلی، ارتقرای کیفیرت، تنروع
بخشی به شیوه های نوین ارایه آموزش، پاسخگویی مناسرب بره افرزایش تقاضرا بررای ورود بره
دوره های کارشناسی ارشد، تقویت و ارتقای سطح کیفی و کمی این دوره ها و همسان سرازی آن
بررا برنامرره هررای توسررعه و دیگررر اسررناد راهبررردی کشررور اسررت )وزارت علرروم، تحقیقررات و
.) فناوری، 1322
پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد در کشور ما به دو روش صورت میگیرد: الرف(
پذیرش دانشجویان از طریق آزمون: داوطلبان در آزمون عمومی کره توسر سرازمان سرنجش
مقایسه ای بین عملکردتحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشد براساس نحوۀ ورود ...
061
برگزار میگردد، شرکت کرده و در صورت قبولی وارد مقطع کارشناسیارشد می شوند )سرازمان
سنجش آموزش کشور، 1311 (.ب( پذیرش دانشجویان استعداد درخشان: براسراس مراده یر
آئین نامه پذیرش دانشجویان استعدادهای درخشان در دوره کارشناسی ارشد در سال تحصریلی
11 15 که توس وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ابرلا شرده ، دانشرگاه اختیرار دارد حرداکثر -
13 درصد ظرفیت دوره کارشناسی ارشد خود در هر رشته مح را به دانشجویان دوره کارشناسی
پیوسته دوره های روزانه و شبانه حائز شرای این آئین نامه بهصورت مازاد بر ظرفیت پرذیرش
با آزمون اختصاص دهد. دانشجویان متقاضی بهرهمندی از این آئیننامه باید پس از 0 نیمسال
تحصیلی و با گذراندن حداق 113 واحد درسی به لحاظ میرانگین کر جرزو 13 درصرد برترر
دانشجویان هم رشته و هم ورودی خود باشند و حداکثر در مدت 2 نیمسال فار التحصی شده
و برای سال تحصیلی بلافاصله پس از دانش آموختگی تقاضای پذیرش کنند.همچنین پذیرش
براساس این آئین نامه صرفاً برای ی بار امکانپذیر اسرت و پرذیرش دانشرجو در رشرته هرای
تحصیلی مرتب به تشخیص گروه آموزشی و تأیید شورای آموزشی دانشگاه امکران پرذیر اسرت.
براساس ماده 2 این آئیننامه دانشگاه اختیار دارد برگزیدگان رتبههای اول ترا پرانزدهم نهرایی
المپیادهای علمی دانشجویی را برای ورود به همان رشته یا رشتههرای مررتب بره تشرخیص -
شورای برنامه ریزی آموزشی وزارت علوم و با ارائه معرفینامه از دبیرخانه المپیاد به صورت مازاد
بر ظرفیت پذیرش با آزمون پذیرش کند. بر اساس ماده 3 آئرین نامره پرذیرش بردون آزمرون
دانشجویان استعدادهای درخشان در دوره کارشناسیارشد، تغییر رشته یا مح تحصری افرراد
پذیرفته شده مجاز نیست و براساس ماده 1، دانشگاه هرای پیرام نرور، آزاد اسرلامی، ریردولتری
ریرانتفاعی ، علمی کاربردی و پردیس های بین المل )خودگردان( مجاز به استفاده از مفاد ایرن
آییننامه برای پذیرش دانشجو نیستند.در ماده 5 این آییننامه آمده است، دانشگاه میتواند برا
رعایت شرای مندرج در این آییننامه، فق ی بار تا اول شرهریور مراه هرر سرال نسربت بره
پذیرش حائزین شرای ، اقدام نماید. اسامی پذیرفتهشدگان نیز بایرد توسر معراون آموزشری
دانشگاه برای تأیید صلاحیت عمومی به سازمان سنجش آموزش کشرور ارسرال شرود و قطعری
شدن ثبتنام منوط به تأیید سازمان مذکور است. بر اساس ماده 0، مسئولیت حسن اجرای این
آئیننامه و هرگونه پاسخگویی قانونی مترتب برآن بر عهده دانشگاه پذیرنده است و نظارت برر
اجرا به عهده سازمان سنجش آموزش کشور و شرح و تفسریر آن برر عهرد ه معاونرت آموزشری
.) وزارت علوم است )وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، 1313
با اذعان به آنچه که در با گفته شد و با در نظر گرفتن این که، یکی از موضوعات
محوری و اهداف آموزش عالی، رشد دانشجویان بهعنوان اشخاصی کام شده است و با ملاحظه
دوفصلنامه مطالعات برنامه ریزی آموزشی / دوره چهارم/ شماره 8 / پاییز و زمستان 0931
069
نقش آموزش عالی در پیشرفت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، بررسی عملکرد تحصیلی در
دانشگاهها از جمله مواردی است که مورد تأکید برنامهریزان آموزشی واقع شده است؛ تا به مدد
بررسی عملکرد تحصیلی، مراکز آموزش عالی فعالیتهای آموزشی خود را هرچه کارآمدتر و
اثربخشتر سازند و مطابق استانداردها و شاخصهای کیفیت درآموزش عالی نمایان سازند
.)120: )مسعودی و محمدی، 1325
بنابراین، ارزشیابی مداوم و مستمر وضعیت تحصیلی دانشجویان در طول تحصی و بررسی
عوام مرتب با آن یکی از ارکان ضروری و اجتنابناپذیر بهبود کیفیت نظام آموزشی بویژه در
دانشگاه ها می باشرد )همرایی و همکراران ؛ 1322 (. بره منظرور پریش بینری وضرعیت تحصریلی
دانشجویان، تعیین ملاکها و متغیرهای مناسب، از جمله عمدهترین حوزههای پژوهشری اسرت
که محققان علوم تربیتی و روانشناسی در آن فعال میباشند. پژوهشهای بسیاری در این زمینه
انجام شده است )لوبیناکی، 2331 ؛ پتریدس و همکاران، 2330 ؛ گاسرکینز، 2331 ؛ کروسربی،
)2311 1 .که در ارلب آنها، عملکرد تحصیلی قبلی، کم های مالی، حمایت و پشتیبانی خانواده،
احساس انزوا 2 ، مشارکت در محی دانشگاه 3 و وضعیت اقتصادی و اجتمراعی از جملره عرواملی
بودند که پژوهشگران از آنها برای بررسری عملکررد تحصریلی دانشرجویان اسرتفاده نمروده انرد
) )کروسبی؛ 2311 1 . همانطور که ذکر شد، محققان عوام مختلفری را در عملکررد تحصریلی
دانشجویان دخی دانستهاند. اما با توجه به تفاوتهای فرهنگی و تغییرات سریع عوام در طول
زمان نمیتوان بهعنوان ی قانون عمومی و کلی، عل خاصی را برای همه جوامع مطرح نمرود،
زیرا قوانین، بافت فرهنگی و سنت هر جامعه، نگرش مردم به تحصیلات، سطح درآمد والدین و
ریره همه از عواملی هستند که بهطور اخص در ی جامعه بر شکست یا موفقیت تحصیلی تأثیر
میگذارند )صفدری ده چشمه و همکاران، 1320 (. عملکرد تحصیلی از آن جهرت مرورد توجره
پژوهشگران قرار گرفته است که آن چه میتواند ی فرد، خانواده و در نهایت ی کشرور را در
مسیر پیشرفت قرار دهد، بهرهمندی از افرادی است که نره تنهرا دارای سرلامت روانری مناسرب
هستند بلکه در سیستم آموزشی، مدرسه و در سطح دانشرگاه، تحصریلات خرود را برا موفقی رت
.)1322 ؛ پشت سر گذاشته اند )شاکریان و آقاجانی، 233
عملکرد تحصیلی براساس شرای و حالت های گوناگونی مورد سنجش قرار می گیرد. ولری
ارلب، معدل نمرات بهعنوان مهمترین معیار برای تمرکز بر عملکرد تحصیلی در پژوهش هاست
1.Crosby,2011
2. Feeling of isolation
3. Campus involvement
4.Lubinaki,2004;Petrides et al,2006;Gaskins,2009; Crosby,2011
مقایسه ای بین عملکردتحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشد براساس نحوۀ ورود ...
061
) )کروسبی؛ 2311 1 . با توجه به اینکه بررسی موفقی ت تحصیلی دانشرجویان، یکری از راه هرای
دستیابی به توسعه دانشگاهی و بهعبارت دیگر بهبود مستمر کیفیرت آموزشری اسرت کره در
شناسایی برخی از تنگناها و نارساییهای نظام آموزشی و ارائه راهح هرای علمری و صرحیح در
جهت برطرف کردن آنها مؤثر است.از این رومیتوان نتیجه گرفت که بررسی موفقی ت تحصیلی
.)121 ؛ در ارتقای کیفیت فعالیتهای دانشگاهی تأثیر دارد )اخوان تفتی و ولی زاده، 1325
لذا با اذعان به آنچه که در با گفته شد، یکی از ابعاد پیشرفت در آموزش عالی، پیشرفت
عملکرد تحصیلی است.با توجه به اختصاص درصدی از ظرفیت دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی
به سهمیه استعدادهای درخشان، این سؤال به ذهن متبادر می گردد که آیا بین دانشجویانی که
با استفاده از سهمیه استعدادهای درخشان وارد مقطع کارشناسی ارشد می شوند، و دانشجویانی
که از طریق آزمون سراسری وارد این مقطع میشوند به لحاظ عملکرد تحصیلی تفاوتی وجود
دارد؟
برای پاسخ به این سؤال، به بررسی پژوهشهای انجام شده در این زمینه در داخ و خارج
کشور پرداختیم.
زاهدی اص ) 1371 ( در پژوهشی به بررسی عوام مؤثر برعملکرد تحصیلی دانشجویان در
دانشگاه شاهد پرداخت. در این پژوهش برای اندازه گیری عملکرد تحصیلی از میرانگین نمررات
تمام دروس استفاده شد. نتایج این پژوهش نشان داد که بین جنسیت دانشرجویان و عملکررد
تحصیلی، با اطمینان 15 درصد، رابطه وجود دارد.
میرزایی ) 1372 ( در پژوهشی به مقایسه پیشرفت تحصیلی دانشجویان دوره های فراگیر با
دانشجویان آزمون سراسری و معادل دانشگاه پیام نور پرداخت. در این پژوهش برای اندازهگیری
عملکرد تحصیلی از میانگین نمرات تمام دروس استفاده شد. نتایج این پژوهش نشران داد کره
پیشرفت تحصیلی دانشجویان دورههای فراگیر بیشتر از پیشرفت تحصیلی دانشرجویان آزمرون
سراسری بوده است.
شریفیان ) 1323 ( در پژوهشی به بررسی عوام مؤثر بر پیشررفت تحصریلی دانشرجویان
دانشگاه شاهد پرداخت. در این پژوهش برای اندازه گیری عملکرد تحصیلی از میرانگین نمررات
تمام دروس استفاده شد. نتایج این پژوهش نشان داد که پیشرفت تحصیلی با متغیرهایی چون
میزان سن، باورهای سنتی، وضعیت اشتغال، پایگاه اجتماعی، دفعات شرکت در کنکور، و سرال
ورود به دانشگاه ارتباط ندارد و با متغیرهایی چون جنس، مشرکلات خرانوادگی ، میرزان علاقره
مندی و رشته تحصیلی ارتباط معناداری دارد.
1.Crosby,2011
دوفصلنامه مطالعات برنامه ریزی آموزشی / دوره چهارم/ شماره 8 / پاییز و زمستان 0931
061
فراهانی و فردانش ) 1323 ( در پژوهشی به مقایسه عملکرد تحصیلی دانشجویان تربیت
بدنی نظام آموزش از راه دور و حضوری پرداختند. در این پژوهش آنها برای اندازهگیری عملکرد
تحصیلی از معدل نمرات تمام دروس استفاده کردند. نتایج این پژوهش نشان داد که
دانشجویان نظام راه دور با پیشینه علمی ضعیفتری وارد دانشگاه می شوند که این تفاوت از
نظر آماری معنیدار بوده است. همچنین مشاهده شده که بین پیشینه علمی و عملکرد
تحصیلی همبستگی مثبت و معنیدار وجود دارد. نتایج نهایی پژوهش نشان داد که بهررم
بیشتر بودن نمرات رفتار ورودی دانشجویان حضوری، دانشجویان نظام راه دور دارای عملکرد
تحصیلی بهتری در دروس نظری با ماهیت علوم انسانی و علوم پایه نسبت به گروه حضوری -
بودهاند و در دروس عملی نیز تفاوت معنیدار آماری بین دو گروه آزمودنی مشاهده نشده است.
نعمتی خجسته و یارمطاقلو ) 1323 ( در پژوهشی به بررسی و مقایسه پیشرفت تحصریلی
- دانشجویان آزمون سراسری و فراگیر دانشگاه پیام نور مرکز همدان در سرال تحصریلی 1323
1322 پرداختند.در این پژوهش آنها برای اندازهگیری عملکرد تحصیلی از میانگین نمرات تمام
دروس استفاده کردند. نتایج این پژوهش نشان داد که عملکررد تحصریلی دانشرجویان فراگیرر
بیشتر از عملکرد تحصیلی دانشجویان آزمون سراسری است.
درتاج و موسیپرور ) 1321 ( در پژوهشری بره ارزشریاب ی عملکررد تحصریلی دانشرجویان
سهمیه ای و آزاد رشتههای علوم انسانی در پنج دانشگاه دولتی ایران پرداختند. در این پرژوهش
آنها برای اندازهگیرری عملکررد تحصریلی از معردل نمررات تعر داد واحردهای درسری و تعرداد
نیمسالهای تحصیلی استفاده کردند. نتایج این پژوهش نشران داد کره متوسر تعرداد واحرد
انتخاب شده توس دو گروه از دانشجویان یکسان، اما عملکرد تحصیلی دانشجویان آزاد با تر از
دانشجویان سهمیه ای بوده است. دانشجویان سهمیهای ورودی در تعرداد بیشرتری از واحردهای
درسی خود مردود و تعداد بیشتری اخراج شدهاند. بنابراین، میتوان گفت که این گروه در عم
کارایی درونی نظام آموزش عرا لی کشرور را کراهش داده و هزینره بیشرتری را برر آن تحمیر
کردهاند .سکاکی و زاهد ) 1325 ( در پژوهشی به بررسی عوام مؤثر بر پیشرفت تحصیلی در بین
دانشجویان شاهد و ایثارگر و آزاد استان ادربی پرداختند. در این پژوهش آنها برای اندازهگیری
پیشرفت تحصیلی از میانگین ترم های گذشته و تعداد ترم های مشروطی استفاده کردند. نتایج
این پژوهش نشان داد که چهار متغیر رضایت از رشته تحصیلی، مشکلات اقتصاد، حساسیت
والدین به تحصیلات و انگیزه پیشرفت، تأثیر مستقیمی بر پیشرفت تحصیلی دانشجویان دارد.
مقایسه ای بین عملکردتحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشد براساس نحوۀ ورود ...
066
فرجاللهی و فیروزفر ) 1325 ( در پژوهشی به مقایسه پیشرفت تحصیلی پذیرفتهشدگان
دورههای کارشناسیارشد فراگیر با پذیرفتهشدگان همان مقطع از طریق آزمون سراسری در
دانشگاه پیام نور پرداختند. در این پژوهش آنها برای اندازهگیری عملکرد تحصیلی از معدل
نمرات تعداد واحدهای درسی استفاده کردند. نتایج این پژوهش نشان داد که پیشرفت تحصیلی
دانشجویان کارشناسی ارشد فراگیر بیشتر از دانشجویان کارشناسیارشد آزمون سراسری است.
علاوهبر این، نتایج تحقیق نشان دادهاست بین پیشرفت تحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشد
پذیرفته شده از طریق آزمون سراسری و فراگیر با توجه به متغیرهای سن و جنسیت تفاوت
معنی داری وجود ندارد .
رودباری و اص مرز ) 1321 ( در پژوهشی به بررسی پیشرفت تحصیلی دانشجویان دانشگاه
علوم پژشکی زاهدان و عوام مرتب با آن در سال تحصیلی 20 27 پرداختند. در این پژوهش -
آنها برای اندازه گیری عملکرد تحصیلی از معدل نمرات تعداد واحدهای درسی استفاده کردند.
نتایج این پژوهش نشان داد که بین معدل دانشگاه با جنسیت، بومی بودن و سکونت در خوابگاه
اختلاف معناداری وجود دارد.
رودباری و همکاران ) 1313 ( در پژوهشی به تعیین عوام مؤثر بر پیشرفت تحصیلی
دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تهران در سال تحصیلی 22 21 پرداختند. نتایج این پژوهش -
نشان داد که جنس، مقطع تحصیلی و دانشکده از جمله عوام مؤثر بر پیشرفت تحصیلی
می باشند.
آرباق 1 2333 ( در پژوهشی که در ویسکانسین، مرکز ایالت فلوریدا، انجام داد. نتایج این (
پژوهش نشان داد که متغیرهای جنسیت، تجربه یادگیری و محی اجتماعی بر عملکرد
تحصیلی تأثیری نداشته و وسای آموزشی و کیفیت آموزش با عملکرد تحصیلی رابطه مثبت
داشته است.
کِمبر 2 2311 ( در پژوهشی که با عنوان فرایند طولی مدل قطرری آمروزش از راه دور در (
استرالیا انجام داد به این نتایج رسید که پیشینه تحصیلی، جنس، سن، اشتغال و مح سکونت
بر عملکرد تحصیلی تأثیرگذار بوده است.
بررسی پژوهش های انجام شده در داخ و خارج از کشور، نشان داد که ارلب پرژوهش هرا
برای اندازه گیری متغیر عملکرد تحصیلی از میانگین نمرات دروس استفاده کردهاند، و از سروی
دیگر این پژوهش ها به بررسی و مقایسه متغیرهای مختلفی مث ، جنس، سن، اشرتغال، پایگراه
1. Arbaugh
2. Kember
دوفصلنامه مطالعات برنامه ریزی آموزشی / دوره چهارم/ شماره 8 / پاییز و زمستان 0931
061
اجتماعی، رشته تحصیلی و ریره با عملکرد تحصیلی پرداخته بودند. همانطور که قبلاً نیز گفته
شد، برای بررسی وضعیت تحصیلی از شاخصهای مختلفی میتوان کم گرفرت. نرر ارتقرا ،
نر مردودی، نر افت، نر گرذر و ضرریب مانردگاری از جملره ایرن شراخص هاسرت . از ایرن
شاخص ها می تروان در بررسری وضرعیت تحصریلی دانشرجویان کمر گرفرت و در مطالعرات
مقایسهای مبنایی کمی برای تطبیق و مقایسه پدید آورد )درتاج و موسری پرور، 1321 (. لرذا در
مقاله حاضر، از معدل نمرات تعداد واحدهای درسی و تعداد نیمسال های تحصیلی ) 3 نیم سال(
بهعنوان متغیر استفاده شده است تا عملکرد تحصیلی دانشجویان آزمونی و اسرتعداد درخشران
مشخص شود.
پس با اذعان به اینکه تا به حال هیچ پژوهشی در زمینه مقایسه بین عملکررد تحصریلی
دانشجویان استعداد درخشان و آزمونی، انجام نشده است، و از سویی، پذیرش دانشجو به شیوه
استعداد درخشان می تواند به عدالت آموزشی کم کند؛ و با علرم بره اینکره دانشرگاه تهرران
بهعنوان دانشگاه اول ایران در عرصه علمی، سعی در جذب دانشجویان مسرتعد و نخبره بررای
ورود به مقاطع تحصیلات تکمیلی خود دارد. بنرابراین ایرن پرژوهش ضرمن مقایسره عملکررد
تحصیلی پذیرفتهشدگان کارشناسی ارشد استعداد درخشان با پذیرفتهشدگان کارشناسی ارشد
آزمون سراسری با توجه به عوام فردی )سن و جنسیت(، عوام تحصیلی )نوع پذیرش، رشته
تحصیلی و معدل(، در دو دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی و مدیریت دانشگاه تهران بهدنبال
این بود که دو دانشکده مذکور در پذیرش دانشجویان شایسته از طریق استعداد درخشان تا چه
حد موفق بوده اند.
لذا هدف کلری پرژوهش حاضرر بررسری عملکررد تحصریلی پذیرفتر هشردگان دوره هرای
کارشناسیارشد استعداد درخشان با پذیرفته شدگان همان مقطع از طریق آزمرون سراسرری در
دو دانشکده مدیریت و روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران در سال 1312 میباشد.
سؤالات پژوهش
.1 آیا بین عملکرد تحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشد و نوع پذیرش آنها، تفاوت معناداری
وجود دارد؟
.2 آیا بین عملکرد تحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشد )استعداد درخشان و آزمون( و
دانشکده مح تحصی آنها، تفاوت معناداری وجود دارد؟
.3 آیا بین عملکرد تحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشد )استعداد درخشان و آزمون( و نوع
جنسیت آنها، تفاوت معناداری وجود دارد؟
مقایسه ای بین عملکردتحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشد براساس نحوۀ ورود ...
068
.1 آیا بین عملکرد تحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشد )استعداد درخشان و آزمون( و سرن
آنها، تفاوت معناداری وجود دارد؟
روششناسی
با توجه به ماهیت موضوع و اهداف طرح، روش انجام پژوهش توصریفی از نروع پیمایشری
است. در این پژوهش دو جامعه آماری مورد بررسی قرار گرفته است که عبارتند از:
.1 کلیۀ دانشجویان کارشناسیارشد که در سال 1313 از طریق استعداد درخشان و آزمون
سراسری وارد دانشکده مدیریت دانشگاه تهران شدهاند، که تعداد آنهایی که از طریق استعداد
درخشان وارد این مقطع شدند 12 نفر و تعداد آنهایی که از طریق آزمون سراسری وارد شدند
151 نفر بوده است.
.2 کلیۀ دانشجویان کارشناسی ارشدی که در سرال 1313 از طریرق اسرتعداد درخشران و
آزمون سراسری وارد دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران شرده انرد، کره تعرداد
آنهایی که از طریق استعداد درخشان وارد این مقطع شدند 1 نفر و تعداد آنهایی کره از طریرق
آزمون سراسری وارد شدند 121 نفر بوده است.
در این پژوهش برای انتخاب آزمودنیها از بین جامعۀ دانشجویان کارشناسیارشد در هرر
دو دانشکده با توجه به تعداد اندک آنها، همگی آنهرا در هرر دو دانشرکده مرورد پرژوهش قررار
گرفتند.
برای جمعآوری اطلاعات مورد نیاز از دانشجویان کارشناسیارشد، از ی پرسشنامه محقق
ساخته مشتم بر پرسش هایی از اطلاعات گوناگون فردی از جملره سرن، جنسریت، اطلاعرات
تحصیلی از جمله نوع پذیرش، معدل و رشته تحصیلی نمونه های موردنظر اسرتفاده شرد. ایرن
پرسشنامه با مراجعه به آموزش دانشکدههای مدیریت و روانشناسی و علوم تربیتی توس خرود
محقق تکمی شد.
تجزیه و تحلی دادههای این پژوهش در دو سطح توصریفی و اسرتنباطی صرورت گرفتره
است. در سطح توصیفی با استفاده از مشخصه های آمراری نظیرفراوانری، درصرد و میرانگین بره
تجزیه و تحلی دادهها پرداخته شده است. و در سطح استنباطی برای تجزیه و تحلی دادهها از
آزمون من ویتنی، والیس و ضریب همبستگی اسپیرمندر نرمافزار Spss16 استفاده شرده اسرت .
زم به ذکر است در این پژوهش، برای سنجش عملکرد تحصیلی دانشجویان از معیار معدل سه
ترم دانشجویان استفاده شده است.
دوفصلنامه مطالعات برنامه ریزی آموزشی / دوره چهارم/ شماره 8 / پاییز و زمستان 0931
063
یافته ها
جدول 0: توصیف نمونه بر اساس نوع متغیر مورد مطالعه و به تفکیک نوع پذیرش
متغیر
نوع پذیرش
آزمون سراسری استعداد درخشان
فراوانی درصد فراوانی درصد
دانشکده
00/7 12 15/ مدیریت 1 151
33/3 1 51/ روانشناسی و علوم تربیتی 1 121
جنسیت
12/5 5 51/ مرد 3 171
21/5 22 11/ زن 3 101
سن
- 12/0 25 00/ 27 22 سال 3 222
- - - 17/ 32 سال 1 03 22
7/1 2 15/ 32 به با 2 53
معدل
- - 1/ زیر 2 1 12
- - - 1/2 1 12 11
- - - 11/1 13 11 10
- 37/3 13 51/3 122 10 12
- 03/3 17 31/3 135 12 23
رشته
3/7 1 0/ روانشناسی تربیتی 0 22
3/7 1 0/ مشاوره خانواده 0 22
3/7 1 1/ مشاوره مدرسه 2 10
3/7 1 0/ فلسفه آموزش و پرورش 3 23
3/7 1 3/ آموزش بزرگسا ن 0 12
3/7 1 7/ مدیریت آموزشی 5 25
3/7 1 1/ روانشناسی بالینی 2 11
3/7 1 2/ روانشناسی عمومی 1 22
3/7 1 7/ روانشناسی استثنایی 5 25
7/1 2 1/ حسابداری 2 10
7/1 2 3/ مدیریت دولتی 1 13
7/1 2 0/ مدیریت بازرگانی 0 22
7/1 2 3/ مهندسی مالی 0 12
7/1 2 1/ مدیریت مالی 5 15
مقایسه ای بین عملکردتحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشد براساس نحوۀ ورود ...
011
ادامه ی جدول 0: توصیف نمونه براساس نوع متغیر مورد مطالعه و به تفکیک نوع پذیرش
متغیر
نوع پذیرش
آزمون سراسری استعداد درخشان
فراوانی درصد فراوانی درصد
رشته
3/7 1 1/ مدیریت صنعتی 2 11
مدیریت IT
3/7 1 1/2 11
مدیریت MBA7/1 2 3/1 13
3/7 1 1/ مدیریت شهری 5 5
3/7 1 2/ مدیریت اجرایی 1 2
3/7 1 3/ مدیریت رسانه 3 11
3/7 1 2/ مدیریت منابع انسانی 1 2
یافته های جدول 1 نشان می دهد که در گروه نمونه عملکرد تحصیلی اکثر دانشجویان
51 درصد از آنها بین 10 تا 12 است و عملکرد تحصیلی اکثر / آزمون سراسری، یعنی 3
دانشجویان استعداد درخشان یعنی 03 درصد از آنها بین 12 تا 23 است، همچنین ارلب
دانشجویان آزمون سراسری یعنی 51 درصد از آن ها، مرد و ارلب دانشجویان استعداد درخشان
21 درصد از آن ها، زن هستند، و اکثر دانشجویان آزمون سراسری و استعداد درخشان / یعنی 5
در سنین 22 تا 27 سال قرار دارند.
سؤال اول پژوهش: آیا بین عملکرد تحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشد و نوع پذیرش آنها،
تفاوت معناداری وجود دارد؟
برای پاسخ به این سوال، از آنجاییکه دادههای ما در مقیاس ترتیبی قرار دارند، و با توجه
به اینکه بهدنبال مقایسه بین دو گروه مستق هستیم، لذا از آزمون U مان ویتنی کره معرادل
ناپارامتری آزمون T مستق است استفاده کردهایم. که نتایج ایرن آزمرون در جردول 2 قابر
مشاهده است.
جدول 1: مقایسه عملکرد تحصیلی دانشجویان کارشناسیارشد با توجه به نوع پذیرش
نوع پذیرش تعداد
میانگین رتبه ها
U من ویتنی
Z سطح معناداری
Sig213/ استعداد درخشان 35 27
- 3/333 3/515 2/252 170/ آزمون سراسری 51 335
دوفصلنامه مطالعات برنامه ریزی آموزشی / دوره چهارم/ شماره 8 / پاییز و زمستان 0931
010
، براساس یافته های جدول 2 U مشاهده شده بیانگر این است که بین عملکرد تحصیلی و
./ نوع پذیرش )آزمون و استعداد درخشان( دانشجویان کارشناسیارشد در سطح 35 P≤ تفاوت
معنادری وجود دارد. همچنین این جدول نشان می دهرد کره عملکررد تحصریلی دانشرجویان
کارشناسیارشد استعداد درخشان بیشتر از دانشجویان کارشناسیارشد آزمون سراسری است.
سؤال دوم پژوهش
آیا بین عملکرد تحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشد )استعداد درخشان و آزمون( و
دانشکده مح تحصی آنها، تفاوت معناداری وجود دارد؟
برای پاسخ به این سؤال، از آنجاییکه دادههای ما در مقیاس ترتیبی قرار دارند، و با توجره
به اینکه به دنبال بررسی تفاوت بین دو گروه مستق هستیم، لذا از آزمون U مان ویتنری کره
معادل ناپارامتری آزمون T مستق است استفاده کردهایم. که نتایج این آزمرون در جردول 3
قاب مشاهده است.
جدول 9: مقایسه عملکرد تحصیلی دانشجویان کارشناسیارشد استعداد درخشان و آزمونی
بر اساس نوع دانشکده
دانشکده تعداد
میانگین رتبهها
U من ویتنی
Z سطح معناداری
Sig- 3/500 3/573 1/523 121/ روانشناسی و علوم تربیتی 10 113
172/ مدیریت 10 101
، براساس یافته های جدول 3 U مشاهده شده بیانگر این است که بین عملکرد تحصیلی و
./ نوع دانشکده )مدیریت و روانشناسی( دانشجویان کارشناسری ارشرد در سرطح 35 P≤ تفراوت
معناداری وجود ندارد. همچنین این جدول نشان می دهد کره عملکررد تحصریلی دانشرجویان
کارشناسیارشد دانشکده روانشناسی و علوم تربیتری بیشرتر از عملکررد تحصریلی دانشرجویان
کارشناسیارشد دانشکده مدیریت است.
سؤال سوم پژوهش
آیا بین عملکرد تحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشد )استعداد درخشان و آزمون( و نوع
جنسیت آن ها، تفاوت معناداری وجود دارد؟
مقایسه ای بین عملکردتحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشد براساس نحوۀ ورود ...
011
برای پاسخ به این سؤال، از آنجاییکه دادههای ما در مقیاس ترتیبی قرار دارند، و با توجه
به اینکه بهدنبال بررسی تفاوت بین گروه مستق هستیم، لرذا از آزمرون U مران ویتنری کره
معادل ناپارامتری آزمون T مستق است استفاده کردهایم. که نتایج این آزمرون در جردول 1
قاب مشاهده است.
جدول 1: مقایسه عملکرد تحصیلی دانشجویان کارشناسیارشد استعداد درخشان و آزمونی
بر اساس جنسیت
جنسیت تعداد
میانگین رتبهها
U من ویتنی
Z سطح معناداری
Sig151/ مرد 13 170
- 3/333 1/313 1/212
232/ زن 11 120
، بر اساس یافته های جدول 1 U مشاهده شده بیانگر این است که بین عملکرد تحصریلی
./ و جنسیت)مرد و زن( دانشجویان کارشناسی ارشد در سرطح 35 P≤ تفراوت معنرادری وجرود
دارد. همچنین این جدول نشان می دهد که عملکرد تحصیلی دانشجویان کارشناسری ارشرد زن
بیشتر از عملکرد تحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشد مرد است.
سؤال چهارم پژوهش
آیا بین عملکرد تحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشد)استعداد درخشان و آزمون( و سن
آنها، تفاوت معناداری وجود دارد؟
برای پاسخ به این سوال، از آنجایی که داده های ما در مقیراس ترتیبری قررار دارنرد، و برا
توجه به اینکه به دنبال بررسی مقایسه بین سه گروه مستقلهستیم، لذا از آزمرون والریس کره
معادل ناپارامتری آزمون تحلی واریانس یکراهه است استفاده کرده ایم. که نتایج این آزمون در
جدول 5 قاب مشاهده است.
جدول 1: مقایسه عملکرد تحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشداستعداد درخشان و آزمون
براساس سن آن ها
سن تعداد
میانگین رتبه ها خی دو
df سطح معناداری
- 127/23 217 11 11
- 3/372 2 5/315 150/03 03 18 91
123/ 91 به بالا 33 55
دوفصلنامه مطالعات برنامه ریزی آموزشی / دوره چهارم/ شماره 8 / پاییز و زمستان 0931
019
بر اساس یافته های جدول 5، خی دو مشاهده شده بیانگر ایرن اسرت کره برین عملکررد
3/ تحصیلی و سن دانشجویان کارشناسی ارشد در سطح 35 P≤ تفاوت معنادری وجرود نردارد.
همچنین این جدول نشان می دهد که عملکرد تحصریلی دانشرجویان کارشناسری ارشرد در
دامنه سنی 22 27 بیشتر از عملکرد تحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشد در دو دامنه سنی -
دیگر است.
جدول 6: ضریب همبستگی اسپیرمن برای تعیین همبستگی بین عملکرد تحصیلی
دانشجویان و سایر متغیرها
منبع فراوانی ضریب همبستگی
اسپیرمن) rho )
سطح
معناداری) Sig )
3/333 3/ عملکرد تحصیلی و نوع پذیرش 127 302
عملکرد تحصیلی و دانشکده مح تحصی
302
- 3/502 3/333
عملکرد تحصیلی و نوع جنسیت
302
3/333 3/222
عملکرد تحصیلی و سن
302
- 3/173 3/372
عملکرد تحصیلی و رشته تحصیلی
302
- 3/271 3/357
با توجه به اینکه متغیرهای ما در مقیاس ترتیبی مری باشرد. لرذا بره جرای همبسرتگی
پیرسون از همبستگی اسپیرمن استفاده شد. همانطور که یافته های جدول 0 نشان مری دهرد ،
ضریب همبستگی اسپیرمن ) rho 3/ ( مشاهده شده در سطح 35 P< بیانگر این است کره برین
عملکرد تحصیلی دانشجویان کارشناسیارشد و نوع پرذیرش و جنسریت، همبسرتگی مثبرت و
معناداری وجود دارد.ولی بین عملکرد تحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشد و دانشرکده محر
تحصی ، رشته تحصیلی و سن آنها، همبستگی معناداری وجود ندارد.
بحث و نتیجهگیری
تجزیه و تحلی نتایج این پژوهش دستاوردهایی داشته است که بعضی مؤید پژوهشهای
مشابه قبلی و برخی نتایج پژوهش های قبلی را رد میکند. در ارتبراط برا سر ؤال اول پرژوهش،
نتایج نشان داد که بین عملکرد تحصریلی دانشرجویان کارشناسری ارشرد در هرر دو دانشرکده
مدیریت و روانشناسی و علوم تربیتی با نروع پرذیرش )اسرتعداد درخشران و آزمرونی( تفراوت
معناداری وجود دارد. همچنین نتایج همبستگی اسپیرمن نیز مؤید این بود کره برین عملکررد
تحصیلی و نوع پذیرش ارتباط مثبت و معناداری وجود دارد. دیگر یافتهها نشان داد که عملکرد
تحصیلی دانشجویان استعداد درخشان بیشتر از عملکرد تحصیلی دانشجویان آزمونی بوده است.
مقایسه ای بین عملکردتحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشد براساس نحوۀ ورود ...
011
در تبیین این نتایج میتوان گفت که، بنظر دانشجویان کارشناسیارشد پذیرفته شده از طریرق
استعداد درخشان نسبت به دانشجویان پذیرفته شده از طریق آزمون از انگیزه بیشرتری جهرت
موفقیت در تحصی برخوردارند و این باعث تلاش بیشتر آنها جهرت کسرب نمرره هرای خروب
می شود. چرا که داشتن ویژگی هایی چون پشتکار، دقت عم ، روشنفکری و گرایش بیشرتر بره
طرف خودکفایی و داشتن اراده با ، از جمله عواملی است که در افرراد مسرتعد باعرث ترلاش و
کوشش آنها برای رسیدن به اهداف و گام نهادن به سوی موفقیت می شود )امیری، 1325 (. این
بخش از یافته ها با یافته های پژوهش امیری) 1325 ( کره در آن میرانگین نمررات دانشرجویان
استعداد درخشان بیشتر از گروه دانشجویان ریراستعداد درخشران اسرت، هرم سرو بروده و برا
یافته های حاص از پژوهش های میرزایی ) 1372 (، نعمتی خجسرته و یارمطراقلو ) 1323 ( کره
پیشرفت تحصیلی دانشجویان دورههای فراگیر بیشتر از پیشرفت تحصیلی دانشرجویان آزمرون
سراسری است؛ هم راستا بوده است. همچنین با یافته های حاص از پژوهش درتاج و موسی پور
1321 ( که در عملکرد تحصیلی دانشجویان سهمیه آزاد با تر از عملکرد دانشجویان سهمیه ای (
است، هم راستا نبوده است.
در ارتباط با سؤال دوم پژوهش، نتایج نشان داد که بین عملکرد تحصیلی دانشجویان
کارشناسیارشد )استعداد درخشان و آزمونی( و دانشکده مح تحصی آنها، تفاوت معناداری
وجود ندارد. همچنین نتایج همبستگی اسپیرمن نیز موید این بود که بین عملکرد تحصیلی و
دانشکده مح تحصی ، ارتباط معناداری وجود ندارد. دیگر یافته ها نشان داد که عملکرد
تحصیلی دانشجویان دانشکده روانشناسی بیشتر از عملکرد تحصیلی دانشجویان دانشکده
مدیریت بوده است. در تبیین این نتایج میتوان گفت که، با توجه به اینکه هر دو دانشکده جزو
پردیس علوم رفتاری دانشگاه تهران، بودهاند و بیشتر دروس آنها تئوری و حفظیاتی است تا
عملی و محاسباتی، بنابراین نباید بین عملکرد تحصیلی دانشجویان آنها تفاوت قاب ملاحظه ای
مشاهده شود.
از سوی دیگر دلی عملکرد بهتر دانشجویان دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی نسبت به
دانشجویان رشته مدیریت را می توان به رابطه رضایت از رشته تحصیلی و انگیزه پیشرفت
تحصیلی نسبت داد، چرا که براساس نظریه انگیزه پیشرفت م کله لند و اتکینسون علایق
شغلی )تحصیلی( و تمای به دوری از شکست و هم چنین رضایت از پیشرفت و نیاز با به آن،
باعث انگیزه پیشرفت می گردد و در نتیجۀ رضایت از رشته تحصیلی و انگیزه پیشرفت، پیشرفت
تحصیلی افزایش خواهد یافت )سکاکی، و زاهد، 1325 (. این یافته ها با آن بخش از یافته های
دوفصلنامه مطالعات برنامه ریزی آموزشی / دوره چهارم/ شماره 8 / پاییز و زمستان 0931
011
حاص از پژوهش رودباری و همکاران ) 1313 ( که در آن دانشکده از جمله عوام مؤثر بر
عملکرد تحصیلی است، همسو نبوده است.
در ارتباط با سؤال سوم پژوهش، نتایج نشان داد که برین عملکررد تحصریلی دانشرجویان
کارشناسی ارشد )استعداد درخشان و آزمون( و نوع جنسیت آنها تفاوت معنراداری وجرود دارد.
همچنین نتایج همبستگی اسپیرمن نیز مؤید این بود که بین عملکرد تحصیلی و نوع جنسیت
ارتباط مثبت و معناداری وجود دارد. دیگر یافته ها نشان داد که عملکرد تحصریلی دانشرجویان
زن بیشتر از عملکرد تحصیلی دانشجویان مرد بوده است. در تبیین این نتایج میتوان گفت که،
دختران از انگیزه بیشتری برای تحصی و موفقیت برخوردارند؛ و همین باعث عملکرد تحصیلی
بهتر آنها می شود. از سوی دیگر دختران معمو در رشتههای علوم انسانی نسبت به رشته هرای
فنی و مهندسی عملکرد تحصیلی بهتری را نشان داده اند. همچنین تفراوت هرای جنسر یتی در
رشتههایی مانند، فیزی ، شیمی و ریاضی در بین دختران و پسران زیاد است، بهطوریکه بکر 1
1121 ( طی ی فرا تحلی دریافت که عملکرد پسران در علروم )فیزیر ، شریمی، ریاضری( (
بهطور چشمگیری بهتر از دختران است. اکلس 2 1127 (، ریموند و بنبو ( 3 1121 ( نیز مشرخص (
کردند که دختران بهخصوص در دانشگاه ریاضیات و علوم را کمترر از پسرران دوسرت دارنرد و
؛ انتظار ندارند که در ریاضیات مانند پسران عملکرد خروبی داشرته باشرند )گولومبروک، 1377
122 (. آمار پذیرفتهشدگان دختر و پسر در رشته های مختلف دانشگاهی نیز مؤید این مطلرب
است. که دختران مای به انتخاب رشته های علوم انسانی و پرستاری و پسران مای به تحصی
در رشته های مهندسی و کامپیوتر و علوم پایه بوده اند )رستگارخالد، 1321 (. این یافتهها با آن
بخش از یافته های حاص از پژوهش های فرجاللهی و فیروزفر ) 1325 ( و آربوگ ) 2333 ( که در
آن بین جنسیت و عملکرد تحصیلی تفاوت معناداری مشاهده نشد، همسو نبوده است. همچنین
با یافته های حاص از پژوهش های شریفیان ) 1323 (، زاهدی اص ) 1371 (، رودباری و اص مرز
1321 ( و دیوید کیمبر ) 2311 ( که بین جنسیت دانشجویان و عملکرد تحصیلی، رابطه وجود (
دارد، همسو بوده است.
در ارتباط با سؤال چهارم پژوهش، نتایج نشان داد که بین عملکرد تحصریلی دانشرجویان
کارشناسی ارشد )استعداد درخشان و آزمون( و سن آنها تفاوت معناداری وجود ندارد. همچنرین
نتایج همبستگی اسپیرمن نیز مؤید این بود که بین عملکرد تحصیلی و سن ارتبراط معنراداری
- وجود ندارد. دیگر یافته ها نشان داد که عملکرد تحصیلی دانشجویان در دامنره سرنی 22 27
1.Becker
2.Eccles
3.Raymond and Benbow
مقایسه ای بین عملکردتحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشد براساس نحوۀ ورود ...
016
سال بیشتر از عملکرد تحصیلی سایر دانشجویان در دامنه سنی 22 به با بوده است. در تبیین
این یافته میتوان گفت که، بررسی هرای مختلرف از جملره مطالعرات ویلیرامز ) 1177 ( نشران
می دهد که توانایی انسان برای یادگیری با افزایش سن کاهش قاب توجهی نمی یابرد. از ایرن رو
این تصور که افزایش سن، ضعف هوش و عدم توانرایی در یرادگیری را بره همرراه دارد، تصروری
17 (. لذا عملکرد تحصیلی پایین در بین افراد با افرزایش سرن، : اشتباه است )صباریان، 1372
بهدلی تصورات منفی ای ست که افرراد برا خص بزرگسرا ن از ضرعف هروش و عردم توانرایی
یادگیری خود دارند؛ که این مسئله در تلاش کم آنها در کسب نمرات برا بیشرتر نمرود پیردا
می کند.این یافته ها با آن بخش از یافته های حاص از پژوهش دیوید کیمبر ) 2311 (که در آن
سن از جمله عوام مؤثر بر پیشرفت تحصیلی است، منطبق نبوده است. همچنین با یافته هرای
حاص از پژوهش های شریفیان ) 1323 (، فرج اللهی و فیروزفر ) 1325 ( منطبق بوده است.
با توجه به اینکه یافته ها نشان داد عملکرد تحصیلی دانشجویان استعداد درخشان نسبت
به دانشجویان آزمونی بیشتر است، به دست اندرکاران امر پیشنهاد می گردد،تا با افزایش ظرفیت
پذیرش این دانشجویان، در جذب دانشجویان مستعد بیش از پیش همت گمارند.
با توجه به این که یافته ها نشان داد عملکرد تحصیلی در بین دختران اسرتعداد درخشران
بیشتر از پسران است، به دست اندرکاران امر پیشنهاد می گرردد، بررای تشرویق هرچره بیشرتر
دانشجویان پسر در جهت با بردن عملکرد تحصیلی خود، سهمیه برابری جنسیت را در جذب
دانشجویان استعداد درخشان در نظر بگیرند.
با توجه به این که یافته های نشان داد که سن دانشجویان در عملکرد تحصیلی آنها تأثیری
نداشته است، به دستاندرکاران امر پیشنهاد مری گرردد، تقاضرای پرذیرش بر هعنروان اسرتعداد
درخشان بلافاصله پس از دانش آموختگی را در آئیننامه اصلاح کنند؛ تا دانشرجویان مسرتعدی
که بنا به د یلی به خدمت سربازی رفته یا درگیر سایر مشغلهها شدند، بتوانند به ازای تعرداد
سنوات بعد از فار التحصیلی با ارائه رزومه علمی پژوهشی مناسب، در کنار داشتن شرای اولیه
وارد این مقطع شوند.

اخوان تفتی، مهناز و ولیزاده، زهرا. ) 1325 (. مقایسه سلامت روان و عملکررد تحصریلی دانشرجویان
دانشگاه تهران در ابتدا و انتهای دورهی دانشگاه، پژوهشهای تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بجنور . د
- 1 10 :)7( 2
امیری،شعله. ) 1325 (. بررسی و مقایسه عوام شخصریت در دانشرجویان اسرتعدادهای درخشران و
- .15 03:)2( ریراستعدادهای درخشان دانشگاه اصفهان، مجله پژوهش های تربیتی و روانشناختی، 2
- .5 13 :)0( توفیقی، جعفر. ) 1322 (. ضرورت ارتقای کیفیت در آموزش عالی، نشریه صنعت و دانشگاه، 2
سازمان سنجش آموزش کشور. ) 1311 (. آییننامه ارائه تسهیلات به برگزیدگان علمی برای ورود بره
- . دوره های تحصیلی با تر، 1 13
شاکریان، عطا و آقاجانی هشجین، طهمورث. ) 1322 (. بررسی و مقایسۀ کارایی خانواده در ارتباط با
- ، وضعیت دانشجویان موفق و ناموفق دانشگاه آزاد اسلامی واحرد سرنندج سرال تحصریلی 132 22
- .22 233 :)2( پژوهشنامه علوم اجتماعی، 3
شریفیان، اکبر. ) 1321 (. عوامر مر ؤثر برر پیشررفت تحصریلی دانشرجویان دانشرگاه شراهد ، مجلره
- .111 221 : جامعهشناسی و علوم اجتماعی، 15
فرجاللهی، مهرانو و فیروزفر، ایرج. ) 1325 (. مقایسه پیشررفت تحصریلی پذیرفتره شردگان دوره هرای
کارشناسی ارشد فراگیر با پذیرفته شدگان همان مقطع از طریق آزمون سراسرری در دانشرگاه پیرام
- .57 73 :)3( نور، فصلنامه پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی، 12
صباریان، زهرا. ) 1327 (. روش های سوادآموزی بزرگسا ن، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
صفدری ده چشمه، فران ؛ دل آرام، معصومه؛ پروین، ندا؛ خیری، سلیمان؛ فروزنده، افسانه و کاظمیان،
زهرا. ) 1320 (. عوام مؤثر در پیشرفت تحصیلی دانشجویان و اساتید دانشکده پرسرتاری و مامرایی
- .71 77 ،)3( دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد در سال 1323 ، مجله دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، 1
حیدری عبدی، احمد. ) 1323 (. نظام آموزش عالی کره جنوبی. حمیدرضا آراسته و همکرارن ، دایرره
- .1311 1317 : المعارف آموزش عالی، 2
رودباری، مسعود؛ احمدی، آزاده؛ عبادی و فردآذر، فربد. ) 1313 (.تعیینعواملمؤثربرپیشرفتتحصیلی
- ،)3( دانشجویاندانشگاهعلومپزشکیتهران)پردیس همت( در سال تحصیلی 22 21 ، مجله طب و تزکیه، 11
- .37 12
رودباری، مسعود؛ اص مرز، بهزاد. ) 1321 (. بررسی پیشرفت تحصیلی دانشجویان دانشگاه علوم پژشکی
- :)2( زاهدان و عوام مرتب با آن در سال تحصیلی 20 27 ، مجله گام های توسعه در آموزش پزشکی، 7
- .117 152
رستگار خالد، امیر. ) 1321 (. تفاوت های جنسیتی در انگیزش و پیشرفت تحصیلی دانشجویان، فصلنامه
- .21 121 :)53( شورای فرهنگی اجتماعی زنان، 13
مقایسه ای بین عملکردتحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشد براساس نحوۀ ورود ...
018
زاهدی اص ، محمد. ) 1371 (. عوام موثر برعملکرد تحصیلی دانشجویان دانشگاه شاهد، نشریه علمری
- .52 07 : دانشگاه شاهد، سال سوم، 13
درتاج، فریبرز و موسیپور، نعمتاله. ) 1321 (.ارزشیابی عملکرد تحصیلی دانشجویان سهمیه ای و آزاد
رشته های علوم انسانی )مورد:پنج دانشگاه دولتی ایران(، مجله پژوهش و برنامهریزی در آموزش عالی،
- .71 132 :32
فراهانی، ابوالفض و فردانش، هاشم. ) 1323 (. مقایسه عملکرد تحصیلی دانشجویان تربیت بدنی نظام
- .137 131 : آموزش از راه دور و حضوری، مجله پژوهش و برنامهریزی در آموزش عالی، 22
سکاکی، سیاوش و زاهد، عادل. ) 1325 (. بررسی عوام مؤثر بر پیشرفت تحصیلی در بین دانشجویان
شاهد و ایثارگر و آزاد استان اردبی ، طرح پژوهشی اجرا شده در دانشگاه محقق اردبیلی.
- . وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. ) 1322 (. آئین نامه دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته، 1 15
وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. ) 1313 (. آئین نامه پذیرش دانشجویان استعدادهای درخشان در دوره
کارشناسی ارشد.
گولومبوک، سوزان وفی وش، رابین. ) 1377 (. رشد جنسیت، ترجمه مهرناز شهرآرای، تهران: انتشارات
قفنوس.
مسعودی، اکبر و محمدی، مهدی. ) 1325 (. بررسی اثر مح سکونت و جنسیت بر ادراکات و عملکرد
تحصیلی دانشجویان مهندسی و علوم پایه دانشگاه شیراز، مجله علروم اجتمراعی و انسرانی دانشرگاه
- 125 :)1( شیراز)ویژهنامۀ علوم تربیتی(، 25
مل ، حسین. ) 1321 (. بررسی تحصیلات تکمیلی در نظام آموزش عالی ایران دوره های دکتری علوم -
انسانی از منظر اعضای هیأت علمی این دوره ها، مجله مطالعات و پژوهشهای دانشکده ادبیات و علوم -
- .351 327 : انسانی دانشگاه اصفهان، 31
میرزایی، اردوان.) 1372 (. مقایسه پیشرفت تحصیلی دانشجویان دوره های فراگیر با دانشجویان آزمون
سراسری و معادل دانشگاه پیام نور، طرح پژوهشی، تهران: دانشگاه پیام نور.
نعمتی خجسته، بهناز و یارمطاقلو، لیلا. ) 1323 (. بررسی و مقایسه پیشرفت تحصیلی دانشجویان آزمون
سراسری و فراگیر دانشگاه پیام نور مرکز همدان در سال تحصیلی 1322 1323 ، پروژه تحقیقراتی، -
دانشگاه پیام نور مرکز همدان.
Altbach, P. & Salmi, J. (2011).”The Road to Academic Excellence: The Making of World-Class Research Universities”. Washington, The World Bank.
Artyushina, I., & Troyan, V.)2009). ”Strategic Principles of Building World-Class Universities in the Russian Federation”.In Jan Sadlak and Liu Nian Cai, The World-Class University as Part of a New Higher Education Paradigm: From Institutional Qualities to Systemic Excellence(Part II, pp. 219). UNESCO European Centre for Higher Education Shanghai Jiao Tong University Cluj University Press.
Arbaugh, J. B. (2000). “Virtual classroom characteristics and student satisfaction with internet based MBA courses”. Journal of Management Education, 24, 32–54.
دوفصلنامه مطالعات برنامه ریزی آموزشی / دوره چهارم/ شماره 8 / پاییز و زمستان 0931
013
Crosby, H. (2011). “Exploring Achievement: Factors Affecting Native American College Student Success”. An Applied Research Project, Department of Political Science, Texas State University.
Gaskins, B. (2009).”A ten-year study of the conditional effects on student success in the first year of college”. PhD Diss., Bowling Green State University.
Kember, D.(2011). ”A Longitudinal-Process Model of Drop-Out from Distance Education Author(s) ”.The Journal of Higher Education, 60(3), 278-301.
Lubinski, D. (2004). ”Introduction to the special on cognitive abilities: 100 years after Spearman (1904) 'General intelligence', objectively determined and measured”.Journal of Personality and social psychology, 86(1), 96-111.
Petrides, K. V., Chamoro-Premuzic, T., Frederickson, N., & Furnham, A. (2006).”Explaining individual differences in scholastic behavior and achievement”.British Journal of Educational Psychology, 75, 239-255


دوره 4، شماره 8
پاییز و زمستان 1394
صفحه 159-179
  • تاریخ دریافت: 19 خرداد 1394
  • تاریخ بازنگری: 18 اردیبهشت 1395
  • تاریخ پذیرش: 28 شهریور 1394